Zagadka rozwiązana po 300 latach. Profesor Munro odnalazła londyński dom Shakespeare'a

8 godz. temu

Profesor Lucy Munro z King's College London rozwiązała zagadkę, która trapiła historyków od XVIII wieku. Uczona dokładnie określiła, gdzie znajdował się londyński dom Williama Shakespeare'a. Okazało się ponadto, że budynek nie był tak skromny, jak dotychczas sądzono.



Odzyskany tradycyjny śpiew pomoże ocalić skrajnie zagrożony gatunek ptaka?

8 kwietnia 2026, 11:05

Naukowcom z The Australian National University oraz Taronga Conservation Society Australia udało się odtworzyć utracony tradycyjny śpiew skrajnie zagrożonego australijskiego koralicowca królewskiego (Anthochaera phrygia). Odzyskanie tej pieśni może pomóc w ocaleniu tego endemicznego dla południowo-wschodniej Australii ptaka. Śpiew odgrywa kluczową rolę w łączeniu się pary, ustanawianiu terytoriów, nawiązywaniu więzi społecznych. Ptaki uczą się komunikowania od starszych doświadczonych użytkowników. Tymczasem na wolności pozostało zaledwie 250 Anthochaera phrygia.


Żegnamy Birutė Galdikas, ostatnią z wielkich „Trimates Leakeya”

27 marca 2026, 17:47

Przed trzema dniami zmarła Birutė Galdikas, ostatnia z „Trimates Leakeya” (termin „trimate” pochodzi od połączenia „tri” z „primate”). Tym mianem określano trzy słynne badaczki dużych małp człekokształtnych w ich naturalnym środowisku: zamordowaną w 1985 roku badaczkę goryli Dian Fossey, Jane Goodall, badaczkę szympansów o której śmierci informowaliśmy w ubiegłym roku, oraz Birute Galdiskas, która przez 50 lat badała orangutany i walczyła o ocalenie tych niezwykłych zwierząt.


NOAA zmierzyła największą na świecie kolonię koralowców Porites

20 marca 2026, 17:24

Nurkowie NOAA (Narodowa Administracja Oceanów i Atmosfery) zmierzyli największą znaną nauce kolonię koralowców z rodzaju Porites. Gigant, wyrastający z zatopionej wulkanicznej kaldery na Wyspie Maug na Marianach, został utworzony przez gatunek Porites rus. Kolonia jest tak duża, że pomiary sprawiły nam problem, gdyż w grę wchodziły przepisy dotyczące bezpieczeństwa nurków, przyznaje doktor Thomas Oliver, główny naukowiec National Coral Reef Monitoring Program.


We Francji odnaleziono jedną z kart Palimpsestu Archimedesa

11 marca 2026, 11:14

W Muzeum Sztuk Pięknych w Blois we Francji odnaleziono kartę z Palimpsestu Archimedesa. Palimpsest ten to jedna z najważniejszych kopii starożytnego tekstu, jakie dotrwały do naszych czasów. Wstępne analizy wykazały, że Victor Gysembergh, ekspert z Narodowego Centrum Badań Naukowych, odnalazł kartę 123. Palimpsestu. Na jednej stronie zawiera ona fragment traktatu Archimedesa „O sferze i walcu”, który częściowo przykryty jest tekstem modlitwy. Tekst Archimedesa można w dużej mierze odczytać tradycyjnymi metodami. Na drugiej stronie widzimy XX-wieczną iluminację przedstawiającą proroka Dawida w towarzystwie dwóch lwów. Iluminacja została prawdopodobnie dodana w 1942 roku przez ówczesnego właściciela, który w ten sposób chciał zwiększyć wartość księgi. Tutaj tekst starożytnego traktatu jest nieczytelny.


Na Floreanę wróciły żółwie. Przygotują ekosystem na przyjęcie innych gatunków

26 lutego 2026, 10:42

Ponad 200 lat temu na Floreanie, szóstej największej wyspy Galapagos, zaczęli osiedlać się ludzie i rozpoczęła się apokalipsa tamtejszej fauny. Bardzo szybko wyginął lokalny podgatunek żółwia słoniowego, bezwzględnie zabijany na mięso. Do jego zagłady przyczyniło się też wprowadzenie przez ludzi inwazyjnych gatunków, jak świnie i szczury, które zjadały żółwie jaja i młode. Bez żółwi wyspa zaczęła przechodzić dramatyczne zmiany. Na całym Galapagos żółwie kontrolowały bowiem szatę roślinną i zapewniały rozprzestrzenianie się nasion pomiędzy wyspami. Teraz, po ponad 150 latach, na Floreane trafiły pierwsze swobodnie żyjące żółwie.


LLNL publikuje otwartą bazę danych z wyliczonym milionem orbit wokół Ziemi

19 lutego 2026, 11:14

Satelity umieszczone między Ziemią a Księżycem są kluczowym elementem wielu współczesnych technologii, od telekomunikacji przez nawigację po obronność. Jednak stwierdzenie, na jakiej dokładnie orbicie należy umieścić satelitę, jest trudnym zadaniem wymagającym olbrzymiej pracy obliczeniowej. Naukowcy z Lawrence Livermore National Laboratory (LLNL) opublikowali otwartą bazę danych z milionem możliwych orbit oraz kodem wykorzystanym do ich obliczenia. Dzięki superkomputerom, którymi dysponuje LLNL, każdy chętny otrzymał informacje potrzebne do zaplanowania misji, monitorowania ruchu wokół Ziemi czy przewidywania, w jaki sposób niewielkie perturbacje mogą zaburzyć orbitę satelity.


Po raz pierwszy marsjański łazik obył się bez pomocy człowieka. AI zapewni autonomię

16 lutego 2026, 13:32

W grudniu marsjański łazik Perseverance, jako pierwsze urządzenie w historii, przemieszczał się po powierzchni Czerwonej Planety całkowicie autonomicznie, bez udziału człowieka. Nad jego podróżą czuwał system sztucznej inteligencji. Pokazuje to, jak bardzo zwiększyły się nasze możliwości oraz jak możemy w przyszłości eksplorować inne światy. Podobne autonomiczne technologie pozwolą na bardziej efektywne zarządzanie misjami, reakcje na wyzwania i zwiększenie możliwości badawczych w miarę, jak będzie rosła odległość pomiędzy Ziemią, a miejscem misji, mówi szef NASA, Jared Isaacman.


Odnaleziono jedyne znane zdjęcie R. C. Carringtona

12 lutego 2026, 08:10

Poniżej niedawno odnalezione jedyne znane zdjęcie Richarda C. Carringtona, tego od słynnej Burzy Carringtona. Poznajcie fascynującą historię jego odnalezienia.


Zginęło 20 000 ludzi, doszło do awarii Fukushimy, a wszystko przez cienką warstwę mułu

4 lutego 2026, 09:53

W 2024 roku najnowocześniejszy na świecie statek badawczy z systemem głębokiego wiercenia, Chikyu, wyruszył do Rowu Japońskiego, by zbadać przyczyny rozerwania uskoku Tōhoku-oki. Właśnie dowiedzieliśmy się, że trzęsienie ziemi Tohoku z 2011 roku, które zabiło około 20 000 osób i spowodowało awarię w elektrowni jądrowej Fukushima Daiichi, było tak katastrofalne z powodu... cienkiej warstwy mułu bogatego w iły. Była ona uwięziona między warstwami skał.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy